Article on other languages:
- Lowest_Unoccupied_Molecular_Orbital
- HOMO/LUMO
- Orbitales_frontières
- Orbitali_di_frontiera
- フロンティア軌道理論
- HOMO/LUMO
- HOMO/LUMO
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Lumo kutime nomiĝas tiu parto de la elektromagneta spektro, kiu estas videbla por la homa okulo, sed oni ankaŭ uzas la vorton por ajnaj elektromagnetaj radiaĵoj.
Enhavo |
Fizikaj ecoj de lumo
La bazaj fizikaj ecoj de lumo estas koloro, heleco (aŭ intenso) kaj polarizeco.
Koloro
Natura lumo estas miksaĵo el ondoj kun diversaj frekvencoj. La okulo perceptas ilin kiel erojn de iu precipa baza koloro. Bazaj koloroj estas:
| Koloro | Ondolongo | Frekvenco |
|---|---|---|
| Infraruĝa radiado | ||
| Ruĝa | 625–740 nm | 480–405 THz |
| Oranĝa | 590–625 nm | 510–480 THz |
| Flava | 565–590 nm | 530–510 THz |
| Verda | 520–565 nm | 580–530 THz |
| Cejana | 500–520 nm | 600–580 THz |
| Blua | 450–500 nm | 670–600 THz |
| Indiga | 430–450 nm | 700–670 THz |
| Viola | 380–430 nm | 790–700 THz |
| Ultraviola radiado | ||
Aliaj koloroj estas miksaĵoj de tiuj bazaj koloroj. La okulo (male al la orelo) ne kapablas analizi la frekvencojn kaj perceptas en ĉiu punkto nur unu rezultan koloron. Per aparatoj tamen eblas analizi miksfrekvencan lumon.
Oni rimarku, ke la rilato inter frekvenco kaj koloro dependas de kulturo kaj lingvo.
Heleco
ankoraŭ farenda
Polarizeco
ankoraŭ farenda
Teorioj pri lumo
Historie oni multe diskutis pri la naturo de lumo. Teorio pri tio-ĉi devas klarigi la agon de lumo en diversaj situacioj, ekz. reflekton kaj refrakton.
Partikla teorio
- proponita fare de Isaac Newton en la 17-a jarcento
- lumo konsistas el partikloj elradiataj en ĉiujn direktojn
- reflekto okazas samkiel ĉe normalaj objektoj
Onda teorio
- proponita fare de Christiaan Huygens ankaŭ en la 17-a jarcento
- lumo konsistas el ondoj
- klarigas la fenomenojn de polarizo kaj interfero
- ondoj bezonas medion por transmoviĝi (vidu etero)
Elektromagneta teorio
- proponita fare de James Clerk Maxwell fine de la 19-a jarcento
- lumo konsistas el elektromagnetaj ondoj
- tiuj ne bezonas medion / elektromagneta kampo agas kiel medio
- videbla lumo estas nur parto de la pli granda elektromagneta spektro
Kvantuma teorio
- kombinaĵo de la tri antaŭaj teorioj
- lumo konsistas el energikvantumoj (fotonoj), kiuj agas foje kiel partikloj, foje kiel ondoj
- Max Planck proponis en 1900, ke lumo konsistas el kvantoj de energio
- Albert Einstein ricevis la Nobelan premion en 1921 por sia klarigo pri la fotoelektra efiko.
Relativeca teorio / Lumrapideco
La plej konata teorio far Albert Einstein, la speciala teorio pri la relativeco, baziĝas sur la hipotezo, ke la rapideco de lumo sendependas de la rapideco de la spektantoj, kontraŭe al la rapideco de aliaj objektoj.
Laŭ ĉi-teorio la lumrapideco en vakuo egalas al
ε0 kaj μ0 estas elektromagnetaj konstantoj, kiuj sendependas de la sistemo de la spektanto, do ankaŭ la rapideco de lumo devas sendependi.
Laŭ la relativeca teorio, nenio ajn povas transiri la rapidon de lumo.
Pensoj pri lumo en societo
Ofte la koncepto de lumo havas asociojn kun bono, kaj la konverso estas ke malumo havas asociojn kun malbono. Tio estas komuna en literaturo kaj en la biblio etc.
Vidu ankaŭ
Se vi serĉas informojn pri la kanada Esperanto-gazeto: Lumo (gazeto)
 |
 |
 |
 |
Eksteraj ligiloj
- OPTIKO: Ĉapitro el lernolibro far SÁRKÖZI János. Subĉapitroj: optiko ĝenerale, fotometrado, ekesto, propagiĝo, refrakto de la lumo, ondooptiko, polarigo, lumo kaj materialo, la okuloj, optikaj instrumentoj. 129 paĝoj, formo PDF, 882 KB.
